{"id":147350,"date":"2021-03-18T05:13:28","date_gmt":"2021-03-18T05:13:28","guid":{"rendered":"https:\/\/labinsights.com\/acf_article\/giai-trinh-tu-the-he-moi-ngs-cua-vi-rut-corona-da-hinh-thanh-nhu-the-nao-trong-dai-dich\/"},"modified":"2026-01-27T09:38:44","modified_gmt":"2026-01-27T09:38:44","slug":"how-ngs-tools-have-shaped-the-covid-19-pandemic-response","status":"publish","type":"acf_article","link":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/operations\/sequencing\/how-ngs-tools-have-shaped-the-covid-19-pandemic-response\/","title":{"rendered":"Gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ebf h\u1ec7 m\u01a1\u0301i (NGS) c\u1ee7a vi-ru\u0301t Corona \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o trong \u0111\u1ea1i d\u1ecbch?"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"font-family: Inter !important; font-weight: 500 !important; font-size: 28px !important; line-height: 36px !important; letter-spacing: 0px !important;\"><strong>Gi\u1edbi thi\u1ec7u &#8211; Gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ebf h\u1ec7 ti\u1ebfp theo COVID19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019)<\/strong><\/h2>\n<p class=\"text-align-justify\">Nh\u1edd t\u00ednh kha\u0309 du\u0323ng v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u1ee7a NGS (Next-Generation Sequencing) li\u00ean quan \u0111\u1ebfn virus Corona, gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ebf h\u1ec7 m\u01a1\u0301i (NGS) \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu trong ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng khoa h\u1ecdc \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019). D\u1eef li\u1ec7u b\u1ed9 gen \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p gi\u00e1m s\u00e1t t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh ch\u00f3ng c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u00e0 v\u1eafc-xin d\u1ef1a tr\u00ean tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen c\u1ee7a vi-r\u00fat.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Nghi\u00ean c\u01b0\u0301u \u0111\u00e2\u0300u ti\u00ean v\u1ec1 b\u1ed9 gen SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2) \u0111\u1ebfn t\u1eeb c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc t\u1ea1i Trung t\u00e2m l\u00e2m s\u00e0ng y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Phu\u0301c \u0110a\u0301n. M\u1ed9t nh\u00f3m nghi\u00ean c\u01b0\u0301u do Gi\u00e1o s\u01b0 Yong-Zhen Zhang \u0111\u01b0\u0301ng \u0111\u00e2\u0300u \u0111\u00e3 ti\u00ea\u0301n ha\u0300nh gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 m\u1ed9t m\u1eabu ph\u00e2n l\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp v\u00e0o ng\u00e0y 26 th\u00e1ng 12 n\u0103m 2019 t\u1eeb m\u1ed9t b\u1ec7nh nh\u00e2n \u1edf V\u0169 H\u00e1n; h\u1ecd \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c l\u1eafp r\u00e1p b\u1ed9 gen v\u00e0o ng\u00e0y 5 th\u00e1ng 1 n\u0103m 2020. Tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u00e2u n\u0103m c\u1ee7a nh\u00f3m, nh\u00e0 vi-ru\u0301t h\u1ecdc Gi\u00e1o s\u01b0 Eddie Holmes thu\u00f4\u0323c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Sydney. \u00d4ng \u0111\u00e3 t\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 l\u00ean c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u c\u00f4ng c\u1ed9ng v\u00e0o ng\u00e0y 11 th\u00e1ng 1, gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 b\u1ed9 gen c\u1ee7a sinh v\u1eadt n\u00e0y.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Th\u00f4ng tin v\u00ea\u0300 tr\u00ecnh t\u1ef1 gen \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u01b0\u0309 du\u0323ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u00ea\u0309 c\u00f4\u0301 g\u0103\u0301ng ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1eafc-xin, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho hai lo\u1ea1i v\u1eafc-xin mRNA (Messenger RNA, RNA th\u00f4ng tin) \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1c th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2m s\u00e0ng. \u0110o\u0301 c\u0169ng l\u00e0 c\u01a1 s\u1edf cho nhi\u1ec1u x\u00e9t nghi\u1ec7m ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2) \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Nh\u01b0ng n\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3. \u0110\u1ebfn \u0111\u1ea7u n\u0103m 2021, h\u01a1n 600.000 b\u1ed9 gen vi-u\u0301tu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 v\u00e0 chia s\u1ebb c\u00f4ng khai trong c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u GISAID (Global Initiative on Sharing All Influenza Data, S\u00e1ng ki\u1ebfn to\u00e0n c\u1ea7u trong chia s\u1ebb t\u1ea5t c\u1ea3 d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 b\u1ec7nh c\u00fam) [1]. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ed1 l\u01b0\u01a1\u0323ng tr\u00ecnh t\u1ef1 gen nhi\u1ec1u nh\u1ea5t t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u0300m ra cho b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh n\u00e0o trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian ng\u1eafn nh\u01b0 v\u1eady. B\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp d\u1eef li\u1ec7u \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd n\u00e0y \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc theo d\u00f5i s\u1ef1 l\u00e2y lan c\u1ee7a vi-r\u00fat, l\u1eadp b\u1ea3n \u0111\u1ed3 l\u00e2y truy\u1ec1n d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u ph\u00e1t sinh lo\u00e0i, \u0111o t\u1ef7 l\u1ec7 \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 m\u1edbi n\u1ed5i \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i v\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n si\u00eau l\u00e2y lan.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Kh\u00f4ng th\u00e0nh t\u1ef1u n\u00e0o trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu kh\u00f4ng gia\u0309i tri\u0300nh t\u01b0\u0323 \u0111\u01b0\u01a1\u0323c to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ed9 gen d\u01b0\u0323a tr\u00ean r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1eabu ph\u00e2n l\u1eadp. \u1ede c\u00e1c qu\u1ed1c gia nh\u01b0 Hoa K\u1ef3 v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Anh, c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp quy tr\u00ecnh gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 [2] \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u1ec3 ch\u1ee9a c\u00e1c m\u1eabu c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i c\u00f3 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf sau khi ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c x\u00e9t nghi\u1ec7m ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n ph\u00e2n t\u1eed. Trong khi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch g\u00e2y ra thi\u00ea\u0323t ha\u0323i\u0323 v\u00f4 c\u00f9ng to l\u1edbn, s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a d\u1eef li\u1ec7u NGS (Next-Generation Sequencing, Gia\u0309i tri\u0300nh t\u01b0\u0323 th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 m\u01a1\u0301i) t\u1eeb c\u00e1c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 ho\u00e0ng kim cho ng\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u b\u1ed9 gen virus.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">L\u00e2\u0301y vi\u0301 d\u1ee5, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra v\u00e0 chia s\u1ebb c\u00f4ng khai h\u00e0ng ch\u1ee5c ngh\u00ecn tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2). Th\u00f4ng tin \u0111\u00f3 cho ph\u00e9p h\u1ecd ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ef1 du nh\u1eadp c\u1ee5c b\u1ed9 [3] c\u1ee7a c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 m\u1edbi ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u1edf UK (United Kingdom, Li\u00ean hi\u1ec7p V\u01b0\u01a1ng qu\u00f4\u0301c Anh), Nam Phi v\u00e0 Brazil \u2014 c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 d\u1ec5 l\u00e2y lan h\u01a1n ch\u1ee7ng ban \u0111\u1ea7u v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i v\u1eafc-xin. C\u00e1c tr\u00ecnh t\u1ef1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eedi \u0111\u1ebfn c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u c\u00f4ng c\u1ed9ng t\u1eeb Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Nagasaki, Vi\u1ec7n Qu\u1ed1c gia v\u1ec1 B\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m v\u00e0 Vi\u1ec7n Y t\u1ebf C\u00f4ng c\u1ed9ng T\u1ec9nh Ibaraki.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p kha\u0301c trong th\u01a1\u0300i gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y trong vi\u00ea\u0323c gia\u0309i tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen \u0111\u00ea\u0301n t\u01b0\u0300 khu v\u1ef1c Ch\u00e2u \u00c1 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng [4] Bangladesh, Brunei, Trung Qu\u1ed1c, H\u1ed3ng K\u00f4ng, \u1ea4n \u0110\u1ed9 [5], Indonesia [6], Philippines, H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u00e0 \u00dac. M\u1ed9t s\u1ed1 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 c\u1eadp nh\u1eadt th\u00f4ng tin cho c\u01b0 d\u00e2n. V\u00ed d\u1ee5, Trung t\u00e2m Gen Philippine g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 \u0111\u0103ng ta\u0309i d\u00f2ng tweet: \u201cBi\u1ebfn th\u1ec3 SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2) mang nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i n\u0103\u0300m \u01a1\u0309 v\u00f9ng protein gai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean khi gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 to\u00e0n b\u1ed9 b\u1ed9 gen t\u1ea1i C\u01a1 s\u1edf lo\u0303i gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 DNA c\u1ee7a PGC v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u0103\u0301c ho\u0323a v\u1ec1 b\u1ed9 gen t\u1ea1i PH, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh l\u00e0 D\u00f2ng P.3 v\u00e0o ng\u00e0y 03\/10\/2021.\u201d<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">C\u00e1c qu\u1ed1c gia gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 m\u00f4\u0323t s\u00f4\u0301 l\u01b0\u01a1\u0323ng m\u00e2\u0303u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) c\u1ee7a t\u01b0\u0300ng n\u01a1i giu\u0301p cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin quan tr\u1ecdng v\u1ec1 c\u00e1ch vi-r\u00fat ti\u1ebfn h\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 tr\u01a1\u0309 n\u00ean \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i nh\u1ea5t. V\u00ed d\u1ee5, bi\u1ebfn th\u1ec3 B.1.1.7 ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf UK (United Kingdom, Li\u00ean hi\u1ec7p V\u01b0\u01a1ng qu\u00f4\u0301c Anh) v\u00e0 bi\u1ebfn th\u1ec3 B.1.351 ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Nam Phi \u0111\u1ec1u ch\u1ee9a nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn h\u01a1n d\u1ef1 ki\u1ebfn [7] d\u1ef1a tr\u00ean t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ti\u1ebfn h\u00f3a ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2), khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc suy \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng nh\u1eefng bi\u1ebfn th\u1ec3 d\u1ec5 l\u00e2y lan h\u01a1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00f3a \u1edf nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n b\u1ecb nhi\u1ec5m tr\u00f9ng k\u00e9o d\u00e0i [8]. S\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn cao c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n \u00e1nh lo\u1ea1i vi-r\u00fat \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u00e1ng k\u1ec3 v\u00e0 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i t\u1eeb h\u1ec7 th\u1ed1ng mi\u1ec5n d\u1ecbch.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">\u1ede m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia, c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 NGS (Next-Generation Sequencing) c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai cho c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, th\u01b0\u1eddng d\u1ef1a tr\u00ean n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i [9]. Xu h\u01b0\u1edbng nh\u00e2\u0323n th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng vi-r\u00fat trong n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i c\u1ee7a m\u1ed9t khu v\u1ef1c th\u01b0\u1eddng b\u00e1o tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng g\u00ec s\u1ebd th\u1ea5y v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00e2m s\u00e0ng \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c \u0111\u00f3 sau v\u00e0i tu\u1ea7n; th\u00f4ng tin n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch y t\u1ebf c\u00f4ng c\u1ed9ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p gi\u1ea3m thi\u1ec3u nh\u01b0 phong t\u1ecfa khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Ri\u00eang bi\u1ec7t, m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n do t\u00ecnh nguy\u1ec7n vi\u00ean \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 MetaSUB [10] s\u1eed d\u1ee5ng gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen vi sinh v\u00e2\u0323t c\u1ee7a c\u00e1c m\u1eabu \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp t\u1eeb nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f4ng c\u1ed9ng nh\u01b0 h\u1ec7 th\u1ed1ng giao th\u00f4ng c\u00f4ng c\u1ed9ng \u1edf c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi. Trong n\u0103m qua, c\u00e1c m\u1eabu \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m b\u1ed9 gen SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2), v\u1edbi d\u1eef li\u1ec7u ph\u1ea7n l\u1edbn ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi xu h\u01b0\u1edbng l\u00e2m s\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y \u1edf nh\u1eefng khu v\u1ef1c \u0111\u00f3.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">Sylvie Briand, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c ch\u01b0\u01a1ng tri\u0300nh Ph\u00f2ng ch\u1ed1ng Nguy c\u01a1 Truy\u1ec1n nhi\u1ec5m To\u00e0n c\u1ea7u thu\u00f4\u0323c T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong h\u01b0\u1edbng d\u1eabn m\u1edbi c\u00f4ng b\u1ed1 v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen cho SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2) [11] r\u1eb1ng: \u201cKhi ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia ti\u00ea\u0301n ha\u0300nh tri\u1ec3n khai c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen, s\u1ebd c\u00f3 th\u00eam nhi\u1ec1u c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c nh\u00e2n g\u00e2y b\u1ec7nh m\u1edbi n\u1ed5i v\u00e0 s\u1ef1 ta\u0301c \u0111\u00f4\u0323ng qua la\u0323i gi\u01b0\u0303a ch\u00fang v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt trong nhi\u1ec1u lo\u1ea1i kh\u00ed h\u1eadu, h\u1ec7 sinh th\u00e1i, v\u0103n h\u00f3a, l\u1ed1i s\u1ed1ng v\u00e0 qu\u1ea7n x\u00e3 sinh v\u1eadt kh\u00e1c nhau\u201d. \u201cVi\u1ec7c t\u00edch h\u1ee3p nhanh ch\u00f3ng gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen v\u00e0o c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng y t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1eaft bu\u1ed9c n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ed1t h\u01a1n cho c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda trong t\u01b0\u01a1ng lai.\u201d<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">\u0110\u1ea1i d\u1ecbch COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 to\u00e0n b\u00f4\u0323 b\u00f4\u0323 gen c\u0169ng nh\u01b0 nhu c\u1ea7u gi\u00e1m s\u00e1t b\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c b\u1ec7nh m\u1edbi n\u1ed5i tr\u01b0\u1edbc khi ch\u00fang l\u00e2y lan kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi. \u0110i\u1ec1u c\u1ea7n thi\u1ebft l\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u1ea7u t\u01b0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c ph\u00f9 h\u1ee3p v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng gi\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ch\u00fang ta chu\u1ea9n b\u1ecb t\u1ed1t h\u01a1n cho m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ea1i d\u1ecbch ti\u1ebfp theo.<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><em>Ki\u00ea\u0309m soa\u0301t tri\u0300nh t\u01b0\u0323 gen v\u00e0 d\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 c\u00e1ch ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n trong ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m h\u1ed7 tr\u1ee3 vi\u1ec7c qu\u1ea3n l\u00fd COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019). \u0110\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 to\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i, h\u00e3y xem<a href=\"https:\/\/apacmed.org\/content\/uploads\/2021\/02\/APACMed-The-Critical-Role-of-Diagnostics-in-COVID-19-Management-February-2021.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n trong vi\u00ea\u0323c qu\u1ea3n l\u00fd COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019)<\/a>, m\u1ed9t b\u00e1o c\u00e1o m\u1edbi c\u1ee7a Hi\u1ec7p h\u1ed9i C\u00f4ng ngh\u1ec7 Y t\u1ebf khu v\u01b0\u0323c Ch\u00e2u \u00c1 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng (APACMed).<\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><em>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/em><\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/www.gisaid.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[1]<\/a> C\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u GISAID (Global Initiative on Sharing All Influenza Data, S\u00e1ng ki\u1ebfn to\u00e0n c\u1ea7u trong chia s\u1ebb t\u1ea5t c\u1ea3 d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec1 b\u1ec7nh c\u00fam)<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/sangerinstitute.blog\/2020\/10\/22\/sequencing-covid-19-at-the-sanger-institute\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[2]<\/a> Gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 gen COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) t\u1ea1i Vi\u1ec7n Sanger, Blog c\u1ee7a Vi\u1ec7n Sanger<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/apacmed.org\/content\/uploads\/2021\/02\/APACMed-The-Critical-Role-of-Diagnostics-in-COVID-19-Management-February-2021.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[3]<\/a> Vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n trong qu\u1ea3n l\u00fd COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019), AACMed (Asia Pacific Medical Technology Association, Hi\u1ec7p h\u1ed9i C\u00f4ng ngh\u1ec7 Y t\u1ebf khu v\u01b0\u0323c Ch\u00e2u \u00c1 Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng)<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/nextstrain.org\/ncov\/asia\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[4]<\/a> D\u1ecbch t\u1ec5 h\u1ecdc b\u1ed9 gen c\u1ee7a vi-r\u00fat corona m\u1edbi &#8211; l\u1ea5y m\u1eabu ph\u1ee5 t\u1eadp trung v\u00e0o Ch\u00e2u \u00c1, Nextstrain<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/world-asia-india-56330595\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[5]<\/a> &#8220;Coronavirus: \u1ea4n \u0110\u1ed9 s\u0103n l\u00f9ng c\u00e1c ch\u1ee7ng m\u1edbi do ca\u0301c \u0111\u01a1\u0323t di\u0323ch Covid  b\u0103\u0301t \u0111\u00e2\u0300u xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n&#8221;, BBC<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/asia.nikkei.com\/Spotlight\/Coronavirus\/Indonesia-ramps-up-effort-to-spot-elusive-COVID-variants\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[6]<\/a> &#8220;Indonesia t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u1ed7 l\u1ef1c ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3 COVID kh\u00f3 n\u1eafm b\u1eaft&#8221;, Nikkei Asia<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/the-most-worrying-mutations-in-five-emerging-coronavirus-variants\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[7]<\/a> &#8220;C\u00e1c \u0111\u1ed9t bi\u1ebfn \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i nh\u1ea5t trong\u00a0n\u0103m bi\u1ebfn th\u1ec3 coronavirus m\u1edbi&#8221;, Khoa ho\u0323c Hoa Ky\u0300<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/www.washingtonpost.com\/health\/2021\/03\/11\/immunocompromised-patients-covid-variants\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[8]<\/a> &#8221;M\u1ed9t l\u00f2 nung ti\u1ebfn h\u00f3a t\u0103ng t\u1ed1c&#8217;: B\u1ec7nh nh\u00e2n (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) m\u1eafc ung th\u01b0, HIV c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trong s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3&#8221;, Th\u01a1\u0300i ba\u0301o Washington<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41587-020-0690-1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[9]<\/a> &#8220;Theo d\u00f5i COVID-19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) d\u01b0\u0323a va\u0300o n\u01b0\u1edbc th\u1ea3i&#8221;, C\u00f4ng ngh\u00ea\u0323 sinh ho\u0323c t\u01b0\u0323 nhi\u00ean<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"><a href=\"http:\/\/metasub.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[10]<\/a> Li\u00ean minh MetaSUB<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\"> <a href=\"https:\/\/www.who.int\/publications\/i\/item\/9789240018440\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">[11]<\/a> H\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a T\u1ed5 ch\u1ee9c Y t\u1ebf Th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 Gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 b\u1ed9 gen c\u1ee7a SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome corona virus 2, Virus corona g\u00e2y h\u1ed9i ch\u1ee9ng h\u00f4 h\u1ea5p c\u1ea5p t\u00ednh m\u01b0\u0301c \u0111\u00f4\u0323 n\u1eb7ng th\u00ea\u0301 h\u00ea\u0323 2)<\/p>\n<p class=\"text-align-justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi\u1edbi thi\u1ec7u &#8211; Gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ebf h\u1ec7 ti\u1ebfp theo COVID19 (coronavirus disease 2019, b\u1ec7nh do vi-ru\u0301t corona g\u00e2y ra xu\u00e2\u0301t hi\u00ea\u0323n n\u0103m 2019) Nh\u1edd t\u00ednh kha\u0309 du\u0323ng v\u00e0 gi\u00e1 c\u1ea3 ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u1ee7a NGS (Next-Generation Sequencing) li\u00ean quan \u0111\u1ebfn virus Corona, gi\u1ea3i tr\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ebf h\u1ec7 m\u01a1\u0301i (NGS) \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85050,"parent":0,"menu_order":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"tags":[15225,14781,15224,14754,14778],"pillarandcategory":[326,285,282,286,309],"reporter":[15029],"class_list":["post-147350","acf_article","type-acf_article","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-benh-do-vi-rut-corona-gay-ra-xuat-hien-nam-2019","tag-benh-truyen-nhiem","tag-covid-19-coronavirus-disease-2019","tag-gia-tri-lam-sang","tag-giai-trinh-tu","pillarandcategory-sequencing","pillarandcategory-covid-19","pillarandcategory-disease-area","pillarandcategory-infectious-diseases","pillarandcategory-operations","reporter-andrea-wijeweera"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/acf_article\/147350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/acf_article"}],"about":[{"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/acf_article"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/acf_article\/147350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":147727,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/acf_article\/147350\/revisions\/147727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=147350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=147350"},{"taxonomy":"pillarandcategory","embeddable":true,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pillarandcategory?post=147350"},{"taxonomy":"reporter","embeddable":true,"href":"https:\/\/labinsights.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/reporter?post=147350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}