ความชุกทั่วโลกของการติดเชื้อที่มีการติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (sexually transmitted infection หรือ STI) เป็นความท้าทายด้านสาธารณสุขที่สำคัญ STI เป็นหนึ่งในโรคติดเชื้อที่พบบ่อยที่สุดซึ่งมีการรายงานทั่วโลก [1] ทุกวันมีโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มากกว่าหนึ่งล้านคน อัตราการเพิ่มขึ้นในหลายภูมิภาค [2] นอกเหนือจากผลกระทบอย่างรุนแรงต่อมนุษย์แล้ว อุบัติการณ์นี้ยังทำให้เกิดภาระหนักมากต่อระบบสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่มีรายได้ต่ำและปานกลางซึ่งมีทรัพยากรจำกัด [3, 4] เนื่องจาก STI ที่พบได้บ่อยที่สุดเป็นโรคที่สามารถป้องกันและรักษาได้ แนวทางที่ใช้กันมาอย่างยาวนานคือการวินิจฉัยโดยอิงจากอาการ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันว่า การจัดการตามกลุ่มอาการ (syndromic management) ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็น STI ได้รับการรักษาได้เร็วขึ้น อย่างไรก็ตาม การรักษาได้เร็วขึ้นไม่ได้เท่ากับดีกว่าเสมอไป การจัดการตามกลุ่มอาการอาจนำไปสู่ปัญหาสำคัญสามประการ ได้แก่ การรักษามากเกินควร การรักษาไม่ถูกต้อง และการวินิจฉัยที่พลาดไป [5] ผลเหล่านี้แต่ละอย่างอาจทำให้ผลลัพธ์ของผู้ป่วยแย่ลง [6] หน่วยงานสาธารณสุขชั้นนำยอมรับว่าปัจจุบันการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการวินิจฉัย STI อย่างแม่นยำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มคนที่ไม่มีอาการ วิธีการตรวจวินิจฉัย เช่น การตรวจโดยเพิ่มจำนวนกรดนิวคลีอิก (Nucleic Acid Amplification Test หรือ NAAT) ช่วยบุคลากรทางการแพทย์ในการตัดสินใจให้การรักษาโดยมีข้อมูลเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลรักษาที่ถูกต้องเร็วขึ้น ที่สำคัญอย่างยิ่งคือ การตรวจวินิจฉัยเหล่านี้ยังช่วยจัดการภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จากการดื้อยาต้านจุลชีพ (antimicrobial resistance หรือ AMR)
ภาระจาก STI ในเอเชียแปซิฟิก
STI มีอุบัติการณ์สูงในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ในปี 2563 มีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 86 ล้านรายที่เป็นมีการติดเชื้อ STI สี่ชนิด ได้แก่ เชื้อก่อโรคหนองในเทียม ( Chlamydia trachomatis), เชื้อก่อโรคหนองในแท้ (Neisseria gonorrhoeae), เชื้อก่อโรคซิฟิลิส (Treponema pallidum หรือ syphilis) และเชื้อที่ทำให้เป็นไตรโคโมนิเอซิส [7] ความชุกของ STI เหล่านี้ในภูมิภาคนี้สอดคล้องกับแนวโน้มทั่วโลก [2] ในเอเชียแปซิฟิก ปัจจัยทางสังคม เศรษฐกิจ และปัจจัยเชิงระบบยับยั้งการเข้าถึงการตรวจวินิจฉัย STI โรคหนองในเทียม หนองในแท้ ซิฟิลิส และไตรโคโมนิเอซิสเป็นการติดเชื้อที่สามารถรักษาได้ทั้งหมดโดยมีวิถีทางการรักษาที่ค่อนข้างไม่รุกล้ำ อย่างไรก็ตาม การที่บุคคลจะได้รับการรักษาที่ถูกต้องจะต้องได้รับการตรวจและวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้องก่อนเป็นอันดับแรก ผู้ป่วย STI หลายรายไม่แสดงอาการ [5] และเมื่อบวกรวมกับรการมีความรู้เท่าทันด้านสุขภาพต่ำ การที่ไม่มีอาการต่าง ๆ ย่อมหมายความว่าผู้คนน่าจะเข้าใจความเสี่ยงในการติดเชื้อน้อยลง และส่งผลให้มีแนวโน้มจะเข้ารับการตรวจวินิจฉัยน้อยลงด้วย อคติทางสังคมที่รุนแรง การรับรู้ความเสี่ยงต่ำ และความไม่สะดวกรวมทั้งขาดการเข้าถึงการตรวจวินิจฉัยที่มีคุณภาพเป็นอุปสรรคอื่น ๆ ที่พบได้ทั่วไปในการตรวจวินิจฉัย STI [8]
ทำไมการตรวจวินิจฉัย STI จึงสำคัญ
การตรวจวินิจฉัยเป็นกุญแจสำคัญในการหลีกเลี่ยงผลกระทบทางคลินิกและเศรษฐกิจที่รุนแรงจาก STI การวินิจฉัยที่ถูกต้องช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์สามารถสั่งชุดการรักษาที่ถูกต้องได้ทันท่วงที ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยทำให้ผลลัพธ์ของผู้ป่วยดีขึ้นและลดภาระทางการเงินต่อระบบสุขภาพเท่านั้น แต่ยังช่วยให้สามารถเปิดเผยข้อมูลต่อคู่นอน (ผ่านการติดตามผู้สัมผัส) ดังนั้นจึงช่วยหยุดวลจรการแพ่เชื้อได้ด้วย [9] ในขณะที่การจัดการตามกลุ่มอาการยังคงเป็นเครื่องมือเชิงปฏิบัติที่สำคัญยิ่งในสถานที่ซึ่งมีทรัพยากรจำกัดทรัพยากร – ซึ่งการดูแลรักษาตามอาการทันทีย่อมดีกว่าการไม่ให้การรักษาเลยอยู่มาก – แต่การหวังพึ่งพาแนวทางนี้เพียงอย่างเดียวกำลังไม่เพียงพอมากขึ้นเรื่อย ๆ ข้อจำกัดโดยธรรมชาติของการจัดการตามกลุ่มอาการ เช่น การไม่สามารถตรวจจับการติดเชื้อที่ไม่แสดงอาการและความเสี่ยงของการวินิจฉัยที่ผิดพลาดอาจนำไปสู่การรักษาที่ไม่ถูกต้องและภาวะแทรกซ้อนที่คงอยู่นานและรุนแรงสำหรับผู้ป่วย หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา การติดเชื้ออย่างหนองในเทียมและหนองในแท้ อาจส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพด้านการสืบพันธุ์ รวมถึงภาวะมีบุตรยากและโรคจากการอักเสบในอุ้งเชิงกราน [10, 11] โรคซิฟิลิสระยะต่อมาอาจส่งผลต่ออวัยวะสำคัญ ทำให้เกิดโรคทางระบบประสาทและโรคหลอดเลือดและแม้กระทั่งเสียชีวิตได้ [12] STI ที่ได้รับการรักษาอย่างไม่ถูกต้องสามารถแพร่กระจายผ่านการแพร่เชื้อจากแม่สู่ลูก ทำให้เกิดผลลัพธ์ของการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ รวมถึงเป็น STI แต่กำเนิดในทารกแรกเกิด [13] STI หลายโรคยังเพิ่มความเสี่ยงในการติดเชื้อและการแพร่กระจายเชื้อไวรัสภูมิคุ้มกันบกพร่องของมนุษย์ (human immunodeficiency virus หรือ HIV) [14] ภัยคุกคามที่กำลังเพิ่มขึ้นจากการดื้อยาต้านจุลชีพใน STI การรักษา STI ตามอาการโดยไม่มีการวินิจฉัยที่ยืนยันในห้องปฏิบัติการมีผลต่อสาธารณสุขอย่างสำคัญยิ่ง เหนือสิ่งอื่นใด เหนือสิ่งอื่นใด สิ่งนี้จะเติมเชื้อการดื้อยาต้านจุลชีพ (antimicrobial resistance หรือ AMR) AMR เกิดขึ้นเมื่อแบคทีเรีย ไวรัส และจุลชีพอื่น ๆ มีวิวัฒนาการและหยุดตอบสนองต่อยาต้านจุลชีพที่ออกแบบมาเพื่อกำจัดเชื้อเหล่านั้น [15] สำหรับ STI ภัยคุกคามของ AMR มีความรุนแรงเป็นพิเศษ โดยเฉพาะอย่างยิ่งยาที่ใช้กับ N. gonorrhoeae เชื้อก่อโรคชนิดนี้ได้พัฒนาการดื้อต่อยาปฏิชีวนะหลากหลายประเภท จนได้รับฉายาว่าเป็น ‘super gonorhea’ [16, 17] สายพันธุ์ของเชื้อก่อโรคหนองในแท้ที่ดื้อต่อยาไซโปรฟลอกซาซินและเพนิซิลลินของหนองในเลือดมีความชุกเป็นพิเศษทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก [18] การใช้ยาปฏิชีวนะที่ครอบคลุมหลายสายพัธุ์ในทางที่ผิดและใช้มากเกินไป – โดยมักเป็นการให้ยาตามประสบการณ์โดยไม่มีการตรวจยืนยัน – เป็นสาเหตุใหญ่ที่สุดของการเกิดภาวะวิกฤตนี้ [15] การใช้การตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการที่ถูกต้องไม่เพียงแต่ช่วยให้มั่นใจว่าผู้ป่วยได้รับการรักษาที่ถูกต้อง แต่ยังให้ข้อมูลการเฝ้าระวังที่จำเป็นเกี่ยวกับรูปแบบการดื้อยาด้วย ข้อมูลเหล่านี้ทำให้แพทย์และผู้กำหนดนโยบายสามารถใช้โปรแกรมการควบคุมการใช้ยาต้านจุลชีพได้อย่างมีประสิทธิภาพและช่วยรักษาประสิทธิผลของการรักษาด้วยยาที่เป็นทางเลือกสุดท้าย [15]
NAAT: มาตรฐานทองคำสำหรับการตรวจวินิจฉัย STI
การตรวจโดยเพิ่มจำนวนกรดนิวคลีอิก (Nucleic Acid Amplification Test หรือ NAAT) เป็นการตรวจวินิจฉัยโรคโดยอิงตามโมเลกุลซึ่งเป็นที่รู้กันถึงความไวและความจำเพาะของเชื้อ การตรวจแบบนี้ทำงานโดยการวิเคราะห์ตัวอย่างสิ่งส่งตรวจ หาสารพันธุกรรมของจุลชีพก่อโรคอย่างไวรัสและแบคทีเรีย ถ้า NAAT พบกรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิก (deoxyribonucleic acid หรือ DNA) หรือกรดไรโบนิวคลีอิก (ribonucleic acid หรือ RNA) ของจุลชีพก่อโรคในตัวอย่างนั้นก็เพิ่มจำนวนสารพันธุกรรมนี้ โดยมักทำผ่านการทำปฏิกิริยา polymerase chain reaction (PCR) ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ NAAT ได้กลายเป็นวิธีการตรวจวินิจฉัยมาตรฐานทองสำหรับ เชื้อ C. trachomatis และ N. gonorrhoe รวมทั้งจุลชีพก่อโรคอื่น ๆ [19] NAAT มักตรวจพบสารพันธุกรรมของจุลชีพก่อโรคในตัวอย่างได้แม้เมื่อมีเพียงจำนวนเล็กน้อยเท่านั้น [6, 20] ความไวและความจำเพาะสูงนี้ทำให้แน่ใจได้ว่าผู้ป่วยจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและการรักษาที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังทำให้ NAAT เป็นเครื่องมือคัดกรองที่มีประสิทธิภาพสำหรับการติดเชื้อที่ไม่แสดงอาการซึ่งไม่เช่นนั้นแล้วอาจวินิจฉัยพลาดไปได้ ก่อนจะมีเทคโนโลยี NAAT วิธีการตรวจวินิจฉัยที่นิยมใช้สำหรับ STI อย่างโรคหนองในเทียมและหนองในแท้ คือการเพาะเลี้ยงเซลล์ [21, 22] ซึ่งเป็นกระบวนการแบบรุกล้ำและใช้ทรัพยากรมาก บุคลากรทางการแพทย์ต้องเป็นผู้ป้ายเชื้อเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง – โดยมักเป็นการเก็บจากปากมดลูก ท่อปัสสาวะ หรือลำหส้ใหญ่ส่วนปลายสุด – และส่งไปยังห้องปฏิบัติการโดยใช้วิธีการขนส่งอย่างเข้มงวด [22] สำหรับผู้มีความเสี่ยงสูงที่ไม่มีอาการ วิธีการที่รุกล้ำของการตรวจวินิจฉัยเหล่านี้อาจเป็นอุปสรรคสำคัญ [23] เมื่อเทียบกันแล้ว NAAT มีการรุกล้ำน้อยกว่ามาก การตรวจหาแบคทีเรีย C. trachomatis และ N. gonorrhoeae สามารถดำเนินการได้โดยใช้ตัวอย่างปัสสาวะที่ผู้ป่วยเก็บด้วยตนเอง สำหรับผู้ป่วยหลายคน สิ่งนี้ทำให้ไม่จำเป็นต้องตรวจอุ้งเชิงกราน (ผู้หญิง) หรือการป้ายท่อปัสสาวะ (ผู้ชาย) [24] สำหรับผู้หญิง การป้ายเก็บตัวอย่างทางช่องคลอดด้วยตนเองเป็นสิ่งส่งตรวจที่ดีกว่าเนื่องจากความไวสูงและใช้งานง่ายแม้ว่า การเก็บปัสสาวะแรกส่วนแรกที่ถ่ายยังคงเป็นทางเลือกที่ยอมรับได้สูงอยู่ หากไม่มีการป้ายช่องคลอดหรือไม่สามารถทำได้ [24, 28] สำหรับผู้ชายปัสสาวะส่วนแรกที่ถ่ายออกมาได้กลายเป็นมาตรฐานทองสำหรับการตรวจวินิจฉัยที่ไม่รุกล้ำ ซึ่งให้ผลที่แม่นยำอย่างสูงโดยไม่ต้องเผชิญความรู้สึกไม่สุขสบายจากการป้ายท่อปัสสาวะ [29] เมื่อเปลี่ยนไปใช้วิธีการเก็บตัวอย่างด้วยตนเองเหล่านี้ ผู้ให้บริการการดูแลรักษาสุขภาพก็สามารถลด “อุปสรรคในการเข้าสู่ระบบ” สำหรับการคัดกรอง STI ได้ เป็นการส่งเสริมให้มีการตรวจวินิจฉัยบ่อยครั้งขึ้นในหมู่ประชากรที่มีความเสี่ยง องค์กรสาธารณสุขชั้นนำ เช่น องค์การอนามัยโลก (World Health Organization หรือ WHO), ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (Centers for Disease Control and Prevention หรือ CDC) แห่งสหรัฐอเมริกา, สมาคมส่งเสริมสุขภาพทางเพศ และดูแลผู้ติดเชื้อเอชไอวีของประเทศอังกฤษ (British Association for Sex Health and HIV หรือ BASHH) และ สมาคมสำหรับเวชศาสตร์เอลไอวีแห่งออสเตรเลีย (Australasian Society for HIV Medicine หรือ ASHM) แนะนำให้ใช้การตรวจ NAAT สำหรับ STI หลายชนิดทั้งแบบที่แสดงอาการและไม่แสดงอาการ [25, 26, 27, 28, 29] การจัดการเชิงกลยุทธ์ในการตรวจวินิจฉัย: แบบรวมศูนย์กับแบบกระจายศูนย์ ในขณะที่การตรวจวินิจฉัยด้วย NAAT เป็นมาตรฐานทองคำ ผลกระทบด้านสาธารณสุขสูงสุดของการตรวจนี้จะเป็นที่ตระหนักได้ก็ต่อเมื่อมีกลยุทธ์การตรวจวินิจฉัยสอดคล้องกับโครงสร้างพื้นฐานในท้องถิ่น อัตราความชุก และความต้องการการเข้าถึงของผู้ป่วย เพื่อให้ NAAT มีผลกระทบสูงสุดทั่วภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกซึ่งมีความหลากหลายทางภูมิศาสตร์มาก ต้องมีการนำการตรวจวินิจฉัยแบบนี้ไปใช้แบบมีกลยุทธ์ให้ตรงตามความต้องการของท้องถิ่นโดยใช้ประโยชน์จากการมีความไวและความยืดหยุ่นสูง การผนวกกันของความเหนือกว่าทางเทคนิคกับความเป็นจริงเชิงปฏิบัติการนี้นำไปสู่การตัดสินใจหลักสำหรับผู้กำหนดนโยบายและผู้บริหารห้องปฏิบัติการ: เมื่อใดที่ต้องเลือกรูปแบบรวมศูนย์ที่คุ้มค่าให้ปริมาณงานสูงและเมื่อใดที่ต้องเลือกใช้แนวทางการกระจายศูนย์โดยมีผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางและรวดเร็ว (จุดดูแลรักษา หรือ POC) ทางเลือกนี้ไม่ได้แยกขาดจากกัน แต่เป็นสิ่งที่เสริมกัน โดยออกแบบมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในตัวชี้วัดสำคัญ ได้แก่ ระยะเวลาการตอบสนองและการเข้าถึงบริการ ห้องปฏิบัติการรวมศูนย์นั้นดีที่สุดสำหรับการวิเคราะห์ตัวอย่างที่ไม่เร่งด่วน เช่น การคัดกรองประจำปี การติดตามผล หรือตัวอย่างจากคนที่ไม่มีอาการ โดยทั่วไปจะมีการจัดเตรียมห้องปฏิบัติการเพื่อดำเนินการตรวจวินิจฉัยที่ซับซ้อนหรือตรวจกลุ่มเชื้อแบบมัลติเพล็กซ์เชื้อก่อโรคหลายตัว และจัดให้มีการประกันคุณภาพมาตรฐานทองคำ ในบริบท STI รูปแบบการรวมศูนย์จะเหมาะสำหรับการคัดกรองประชากรที่มีการติดเชื้อทั่วไป เช่น โรคหนองในเทียมและโรคหนองในแท้เนื่องจากการตรวจสอบปริมาณสูงจะมีราคาถูกกว่าสำหรับแต่ละการทดสอบ และยังช่วยให้มีการเฝ้าระวังทางสาธารณสุขแบบครอบคลุมด้วย สิ่งนี้สำคัญยิ่งในประเทศที่รัฐบาลจัดให้มี STI บางประเภทเป็นการติดเชื้อที่ต้องรายงานซึ่งรวมถึงประเทศออสเตรเลีย จีน ญี่ปุ่น และอีกหลายประเทศทั่วเอเชียแปซิฟิก [30, 31, 32] ผลจากการตรวจวินิจฉัยแบบรวมศูนย์มีแนวโน้มที่จะมีระยะเวลาการส่งมอบผลนานกว่า โดยเฉลี่ยแล้ว ผลการตรวจ STI มักส่งมอบได้ภายในหนึ่งสัปดาห์ [33, 34, 35] อย่างไรก็ตาม การรักษาอย่างรวดเร็วและทันท่วงทีมีความสำคัญอย่างยิ่งยวดสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการ สำหรับกลุ่มนี้โดยเฉพาะ การตรวจวินิจฉัยแบบรวมศูนย์จึงมีความเหมาะสมน้อยกว่าสำหรับการประมวลผลตัวอย่าง เนื่องจากอาจทำให้เริ่มต้นการรักษาที่เหมาะสมได้ล่าช้าเกินไป การตรวจวินิจฉัยที่ POC แบบกระจายศูนย์ช่วยอำนวยความสะดวกให้เข้าถึงผลการวินิจฉัยได้เร็วขึ้น เป็นสิ่งสำคัญยิ่งสำหรับผู้ป่วยที่แสดงอาการและผู้อยู่ในกลุ่มประชากรความเสี่ยงสูงซึ่งจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยและการดูแลรักษาอย่างเร่งด่วน การตรวจวินิจฉัยที่ POC ให้ผลได้รวดเร็ว ภายในช่วงพบแพทย์ที่คลินิกทำให้มั่นใจได้ว่าแพทย์สามารถเริ่มการรักษาได้เร็วกว่า นอกจากนี้ยังขจัดความจำเป็นสำหรับการใช้ยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์ครอบคลุมเชื้อหลายชนิดซึ่งอาจมีส่วนให้เกิด AMR ต่างจากการตรวจวินิจฉัยแบบรวมศูนย์ การตรวจวินิจฉัยที่ POC ไม่จำเป็นต้องอยู่ใกล้ห้องปฏิบัติการกลาง เพราะฉะนั้นจึงสามารถเข้าถึงได้มากขึ้นในสถานบริการทางการแพทย์ที่อยู่ห่างไกลและมีทรัพยากรจำกัด และยังช่วยแก้ปัญหาจากอุปสรรคที่เห็นชัดที่สุดประการหนึ่งของการตรวจวินิจฉัยบ STI ในประเทศรายได้ต่ำและปานกลาง นั่นคือ การขาดโครงสร้างพื้นฐานด้านสุขภาพ [5] เนื่องจากการตรวจวินิจฉัยแต่ละครั้งจะดำเนินการแยกจากกัน การตรวจวินิจฉัยที่ POC แบบกระจายศูนย์จะมีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นต่อการตรวจวินิจฉัยแต่ละครั้ง นอกจากนี้ ผู้ดำเนินการตรวจวินิจฉัยต้องผ่านการฝึกฝนมาเป็นอย่างดีทั้งด้านอุปกรณ์ และกระบวนการควบคุมคุณภาพเพื่อให้แน่ใจว่าได้ผลลัพธ์ถูกต้อง เทคโนโลยีการตรวจวินิจฉัยที่ POC ในปัจจุบันยังมีข้อจำกัดที่ความสามารถในการตรวจชุดเชื้อแบบมัลติเพล็กซ์หรือการตรวจวินิจฉัย AMR ขั้นสูง
ผลกระทบเชิงการเปลี่ยนแปลงของการตรวจวินิจฉัยที่ดีที่สุด
การตรวจพบ STI ที่ถูกต้องและทันท่วงทีมีความสำคัญยิ่งต่อการบรรลุผลลัพธ์ของผู้ป่วยที่ดีขึ้น การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการตรวจวินิจฉัยและการลดระยะเวลาที่จะเริ่มให้การรักษาช่วยแก้ปัญหาความท้าทายที่เกี่ยวข้องกับ STI เช่น การลดอัตราการแพร่เชื้อและการลดการสูญเสียการติดตามผล ซึ่งท้ายที่สุดแล้วจะช่วยลดภาระของโรค นอกจากระยะเวลาการส่งมอบผลแล้ว การเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจวินิจฉัย STI ยังกี่ยวข้องกับการเลือกวิธีการตรวจวินิจฉัยที่เหมาะสมที่สุดสำหรับความต้องการทางคลินิก การตรวจวินิจฉัยแบบกระจายศูนย์ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการ เนื่องจากจะให้ผลลัพธ์ที่ถูกต้องอย่างรวดเร็ว ในทางตรงกันข้าม การตรวจวินิจฉัยแบบรวมศูนย์เป็นประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับการคัดกรองประจำปี การติดตามผลผู้ป่วยตัวอย่างจากผู้ป่วยที่ไม่มีอาการ และการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา – โดยช่วยให้รัฐบาลสามารถจัดสรรทรัพยากรตามข้อมูลแบบเรียลไทม์และวัดความสำเร็จของโปรแกรมแทรกแซงได้
อนาคตของการบริหารจัดการ STI: การดูแลรักษาผู้ป่วยโดยได้ข้อมูลจากห้องปฏิบัติการ
ภาระที่หนักขึ้นจาก STI ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกควบคู่กับภัยคุกคามจาก AMR ทำให้จำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและมุ่งมั่นจากการตรวจวินิจฉัยและการจัดการแบบดั้งเดิมไปเป็นการตัดสินใจที่ขับเคลื่อนโดยห้องปฏิบัติการและการรักษาโดยมีเป้าหมาย การยุติการใช้วิธีการตรวจอย่างการเพาะเลี้ยงเซลล์และการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะแบบครอบคลุมอย่างเป็นขั้นตอนเชิงกลยุทธ์ ถือเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพที่สุดในการหยุดการแพร่เชื้อ STI และปกป้องสุขภาพของประชาชน วิธีการตรวจวินิจฉัยขั้นสูง เช่น NAAT มีความไวสูงและมีวิธีการเก็บตัวอย่างที่ยืดหยุ่น ระบบสุขภาพต้องใช้แนวทางที่ปรับปรุงใหม่ซึ่งกำหนดให้มีการใช้ NAAT และส่งเสริมการปรับใช้เชิงกลยุทธ์ของตัวเลือกการตรวจวินิจฉัยที่เหมาะสม ซึ่งหมายถึงการสร้างสมดุลระหว่างประสิทธิภาพการตรวจที่มีการให้ผลปริมาณสูงจากการตรวจ NAAT ในห้องปฏิบัติการแบบรวมศูนย์สำหรับการคัดกรอง กับประโยชน์ที่ได้ผลทันทีโดยมีผู้ป่วยเป็นศูนย์กลางจากการตรวจที่ POC ในสถานที่ซึ่งมีความเสี่ยงสูงกลุ่มเสี่ยงสูงและพื้นที่ห่างไกล แนวทางการดูแลรักษาโดยได้รับข้อมูลจากห้องปฏิบัติการจะลดการสูญเสียผู้ป่วยในการติดตามผลและปกป้องประสิทธิผลของการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะได้ในที่สุด การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จะต้องควบคู่กับการรณรงค์ให้ความรู้และสร้างการตระหนักรู้อย่างมีเป้าหมายโดยมุ่งที่กลุ่มประชากรความเสี่ยงสูง ควรสนับสนุนให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการขอรับการตรวจคัดกรองอย่างสม่ำเสมอและเลือกการรักษาสุขภาพเชิงบวก ท้ายที่สุดแล้ว การเปลี่ยนแปลงนี้เป็นเรื่องที่มากกว่าเทคโนโลยี แต่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงแนวทางปฏิบัติ และสร้างพลังให้ชุมชนเพื่อให้ได้อนาคตที่มีสุขภาพแข็งแรงขึ้น
เอกสารอ้างอิง
[1] Fu, L. et al. (2022) ‘Incidence trends of five common sexually transmitted infections excluding HIV from 1990 to 2019 at the Global, regional, and national levels: Results from the global burden of disease study 2019’, Frontiers in Medicine, 9. doi:10.3389/fmed.2022.851635.
[2] World Health Organization (WHO) (2024) New report flags major increase in sexually transmitted infections, amidst challenges in HIV and hepatitis [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news/item/21-05-2024-new-report-flags-major-increase-in-sexually-transmitted-infections—amidst-challenges-in-hiv-and-hepatitis (เข้าถึงเมื่อวันที่: 16 ตุลาคม 2568).
[3] Chesson, H.W., Mayaud, P. and Aral, S.O. (2017) ‘Sexually transmitted infections: Impact and cost-effectiveness of prevention’, in Disease Control Priorities, Third Edition (Volume 6): Major Infectious Diseases, pp. 203–232. doi:10.1596/978-1-4648-0524-0_ch10.
[4] Yamani, L.N. et al. (2025) ‘Associations between socio-demographics, sexual knowledge and behaviour and sexually transmitted infections among reproductive-age women in Southeast Asia: Demographic health survey results’, BMC Public Health, 25(1). doi:10.1186/s12889-025-21962-7.
[5] World Health Organization (WHO) (2025) Sexually transmitted infections (STIs) [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis (เข้าถึงเมื่อวันที่: 16 ตุลาคม 2568).
[6] World Health Organization (WHO) (2023) Laboratory and point-of-care diagnostic testing for sexually transmitted infections, including HIV, 4th edn, Geneva: World Health Organization.
[7] World Health Organization (WHO) (n.d.) Sexually transmitted infections (STIs) in the Western Pacific [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/westernpacific/health-topics/sexually-transmitted-infections (Accessed: 16 October 2025).
[8] Balakrishnan, V. et al. (2023) ‘A Scoping Review of Knowledge, Awareness, Perceptions, Attitudes, and Risky Behaviors of Sexually Transmitted Infections in Southeast Asia’, Healthcare, 11(8), 1093. doi: 10.3390/healthcare11081093.
[9] World Health Organization (WHO) (n.d.) Global Sexually Transmitted Infections Programme [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/teams/global-hiv-hepatitis-and-stis-programmes/stis/treatment-care (เข้าถึงเมื่อวันที่: 7 พฤศจิกายน 2568).
[10] World Health Organization (WHO) (2024) Chlamydia [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chlamydia (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[11] World Health Organization (WHO) (2025) Gonorrhoea (Neisseria gonorrhoeae infection) [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/gonorrhoea-(neisseria-gonorrhoeae-infection (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[12] World Health Organization (WHO) (2025) Syphilis [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/syphilis (เข้าถึงเมื่อวันที่: 7 พฤศจิกายน 2568).
[13] RACGP (2004) STIs in pregnancy: an update for GPs [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.racgp.org.au/getattachment/0c4e7741-ce6c-44ab-86ea-4edc20f1e14f/20040901ooi.pdf (เข้าถึงเมื่อวันที่: 7 พฤศจิกายน 2568).
[14] World Health Organization (WHO) (2025) Sexually transmitted infections (STIs) [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/health-topics/sexually-transmitted-infections (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[15] World Health Organization (WHO) (2023) Antimicrobial resistance [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/antimicrobial-resistance (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[16] Fifer, H. and Johnson, A. (2025) ‘The continuing evolution of antibiotic resistance in Neisseria gonorrhoeae: past, present and future threats to effective treatment’, Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 80(5), pp.1213–1219. https://doi.org/10.1093/jac/dkaf109.
[17] World Health Organization (WHO) (n.d.) What’s super about super gonorrhoea? A Q&A with Dr Teodora Wi [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/campaigns/world-amr-awareness-week/2018/features-from-around-the-world/super-gonorrhoea-q-a-with-dr.-teodora-wi (เข้าถึงเมื่อวันที่: [ไม่ได้ระบุในต้นฉบับ]).
[18] World Health Organization (WHO) (n.d.) Gonococcal antimicrobial resistance in the Western Pacific region [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int/westernpacific/health-topics/sexually-transmitted-infections/gonococcal-antimicrobial-resistance-in-the-western-pacific-region (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[19] Cosentino, L.A. et al. (2012) ‘Use of nucleic acid amplification testing for diagnosis of anorectal sexually transmitted infections’, Journal of Clinical Microbiology, 50(6), pp. 2005–2008. doi:10.1128/jcm.00185-12.
[20] Tobin, L. et al. (2020) ‘Is it time to use nucleic acid amplification tests for identification of persons with sexually transmitted infections?: evidence from seroprevalence and behavioral epidemiology risk surveys in men with chlamydia and gonorrhea’, The Pan African Medical Journal, 36, 299. doi.org/10.11604/pamj.2020.36.299.20777.
[21] Serra-Pladevall, J. et al. (2015) ‘Comparison between conventional culture and NAATs for the microbiological diagnosis in gonococcal infection’, Diagnostic Microbiology and Infectious Disease, 83(4), pp. 341–343. doi:10.1016/j.diagmicrobio.2015.08.005.
[22] Public Health Laboratory Network (n.d.) Chlamydia (Chlamydia trachomatis) – Laboratory case definition [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.health.gov.au/sites/default/files/documents/2022/06/chlamydia-laboratory-case-definition_0.pdf (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[23] Denison, H.J. (2018) ‘Barriers to sexually transmitted infection testing in New Zealand: a qualitative study’, Australian and New Zealand Journal of Public Health, 41(4), pp. 432–437. https://doi.org/10.1111/1753-6405.12680.
[24] Gaydos, C.A. (2005) ‘Nucleic acid amplification tests for gonorrhea and chlamydia: practice and applications’, Infectious Disease Clinics of North America, 19(2), pp. 367–386. doi.org/10.1016/j.idc.2005.03.006.
[25] World Health Organization (WHO) (2023) Point-of-care tests for sexually transmitted infections: Target product profiles, Geneva: World Health Organization.
[26] Centers for Disease Control (CDC) (2021) Chlamydial infections [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/chlamydia.htm (เข้าถึงเมื่อวันที่: 7 พฤศจิกายน 2568).
[27] Coleman, H. et al. (2023) BASHH Summary guidance on testing for sexually transmitted infections, 2nd edn, London: British Association for Sexual Health and HIV (BASHH).
[28] Australasian Society for HIV, Viral Hepatitis and Sexual Health Medicine (ASHM) (2024) Chlamydia [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://sti.guidelines.org.au/sexually-transmissible-infections/chlamydia/ (เข้าถึงเมื่อวันที่: 7 พฤศจิกายน 2568).
[29] Australasian Society for HIV, Viral Hepatitis and Sexual Health Medicine (ASHM) (2024) Gonorrhoea [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://sti.guidelines.org.au/sexually-transmissible-infections/gonorrhoea/ (เข้าถึงเมื่อวันที่: [ไม่ได้ระบุไว้ในต้นฉบับ]).
[30] Australian Department of Health, Disability and Ageing (2025) National notifiable diseases surveillance system (NNDSS) [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.health.gov.au/our-work/nndss (เข้าถึงเมื่อวันที่: 20 ตุลาคม 2568).
[31] Zhu, B. et al. (2017) ‘Notifiable Sexually Transmitted Infections in China: Epidemiologic Trends and Spatial Changing Patterns’, Sustainability, 9(10), 1784. doi.org/10.3390/su9101784.
[32] Kawado, M. et al. (2020) ‘Estimating nationwide cases of sexually transmitted diseases in 2015 from Sentinel Surveillance Data in Japan’, BMC Infectious Diseases, 20(1). doi:10.1186/s12879-020-4801-x.
[33] Stay STI Free (n.d.) About STIs [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.staystifree.org.au/about-stis (เข้าถึงเมื่อวันที่: [ไม่ได้ระบุไว้ในต้นฉบับ]).
[34] Melbourne Sexual Health Centre (n.d.) Accessing Our STI Clinic / Make a Booking [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mshc.org.au/clinics-services/accessing-our-sti-clinic/make-a-booking (เข้าถึงเมื่อวันที่:3 ธันวาคม 2568).
[35] DSC Clinic, National Skin Centre, Singapore (n.d.) Clinical STI Testing [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nsc.com.sg/dsc/our-services-for-patients-and-visitors/dsc-services/Clinical-STI-Testing/Pages/default.aspx (เข้าถึงเมื่อวันที่: 3 ธันวาคม 2568).
[36] Bumrungrad Hospital, Thailand (n.d.) C. trachomatis and N. gonorrhoeae by NAAT (Urethral Swab) [Online]. เข้าถึงได้จาก: https://www.bumrungrad.com/lab-service-guide/labs/c-trachomatis-and-n-gonorrhoeae-by-naat-(urethral-swab (เข้าถึงเมื่อวันที่: 3 ธันวาคม 2568).
