Kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy những bệnh nhân bị nhiễm trùng nặng có nhiều khả năng mắc bệnh lý đông máu liên quan đến COVID. Cộng đồng vì người bệnh đông máu trên toàn cầu đã phản ứng nhanh chóng, trong đó nhiều hiệp hội xem xét dữ liệu có sẵn cũng như cung cấp các khuyến nghị và tài nguyên giáo dục [1]. Các nhà nghiên cứu cũng đi đầu trong một thử nghiệm phân ngẫu nhiên, đa nền tảng để hỗ trợ cộng đồng đưa ra quyết định tốt hơn trong việc quản lý bệnh nhân COVID-19 nhập viện.
Với sự ra đời của các chương trình tiêm chủng COVID-19, tình trạng cục máu đông liên quan đến vắc-xin COVID dựa trên adenovirus – một tình trạng được gọi là Giảm tiểu cầu huyết khối sau tiêm vắc-xin (VITT) – nổi lên như một vấn đề đáng quan ngại mới. Với vấn đề này, cộng đồng vì người bệnh đông máu đã phản ứng nhanh chóng bằng cách xây dựng các hướng dẫn chẩn đoán và quản lý cho tình trạng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng này. Cộng đồng cũng hỗ trợ các chiến dịch truyền thông công cộng để chia sẻ những thông tin liên quan đến VITT và tầm quan trọng của việc tiêm chủng trong cuộc chiến chống lại COVID-19 [2].
Dưới đây là bốn cách mà các phòng xét nghiệm lâm sàng và bác sĩ lâm sàng đã hợp tác chặt chẽ để giải quyết các thách thức về bệnh lý đông máu liên quan đến nhiễm COVID và tiêm chủng COVID.
Tiếp tục hợp tác giữa phòng xét nghiệm và bác sĩ lâm sàng trong nghiên cứu đông máu
Ngay cả trước khi đại dịch xảy ra, đông máu vẫn luôn là một chuyên ngành mà cả quan sát lâm sàng và xét nghiệm đều bổ trợ cho nhau rất chặt chẽ. Từ chẩn đoán đến quản lý, các dịch vụ phòng xét nghiệm lâm sàng luôn đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chuyên sâu cho các bác sĩ lâm sàng. Cùng với các quan sát lâm sàng, các dịch vụ này định hình phác đồ điều trị và theo dõi cho bệnh nhân. Trong trường hợp của COVID-19, thông tin chuyên sâu từ dữ liệu phòng xét nghiệm luôn là yếu tố thúc đẩy những phát hiện chính và những phát triển quan trọng trong sự hiểu biết của chúng ta về các bệnh lý đông máu liên quan đến COVID, bao gồm cả VITT [3].
Cải thiện kết quả lâm sàng cho bệnh nhân dùng thuốc chống đông máu
Thuyên tắc huyết khối đã được hiểu rõ và được kiểm soát bằng thuốc chống đông máu trong cộng đồng vì người bệnh đông máu từ lâu. Điều này đặt ra câu hỏi liệu việc thay đổi liều lượng trong phác đồ dùng thuốc chống đông máu có thể cải thiện tình trạng của bệnh nhân COVID-19 nặng hay không. Với việc bắt đầu thử nghiệm lâm sàng quốc tế, phân ngẫu nhiên, đa nền tảng, các nhà nghiên cứu đang nỗ lực đưa ra câu trả lời nhanh chóng cho câu hỏi này. Đây là sự hợp tác mới lạ trong lĩnh vực nghiên cứu chống đông máu, được thúc đẩy bởi mục đích chung là giúp cộng đồng đánh giá chiến lược điều trị nào là tốt nhất để triển khai cho những bệnh nhân dễ bị tổn thương [4].
Sự tham gia của bệnh nhân và hoạt động y tế công cộng
Với sự xuất hiện của VITT, cộng đồng vì người bệnh đông máu cũng ngày càng cần phải đóng vai trò tích cực hơn trong y tế công cộng và phổ biến kiến thức cho bệnh nhân. Việc giải quyết những lo ngại của bệnh nhân đã trở thành một hoạt động thường xuyên của nhiều lãnh đạo trong cộng đồng [5]. Bằng cách tiếp cận công chúng và truyền đạt các thông tin khoa học và thông điệp nhất quán, công chúng có thể đưa ra quyết định sáng suốt hơn trên cơ sở được cung cấp đầy đủ thông tin [6].
Những phương pháp làm việc mới
Lực lượng Đặc nhiệm COVID-19 của International Society on Thrombosis and Haemostasis (ISTH) được thành lập trước giữa năm 2020 đã giúp định hướng cho cộng đồng vì người bệnh đông máu trong các giai đoạn khác nhau của đại dịch. Cùng với các hiệp hội khác, họ đã chia sẻ những hướng dẫn rõ ràng và nội dung có liên quan. Sự sẵn lòng hợp tác của các thành viên đã cho phép các thử nghiệm lâm sàng được hoàn thành trong thời gian ngắn nhất có thể, bao gồm cả việc phát hiện sớm VITT. Cộng đồng vì bệnh nhân đông máu đang gặt hái những lợi ích từ những cách làm việc mới này và cũng đang xây dựng sự bền bỉ cho bất kỳ thách thức nào sắp tới [7].
Để tìm hiểu thêm về cách cộng đồng vì người bệnh đông máu ứng phó với đại dịch, hãy xem cuộc phỏng vấn gần đây với Bs. Ng Heng Joo, Trưởng khoa kiêm Bác sĩ Tư vấn Cao cấp tại Khoa Huyết học tại Singapore General Hospital, nơi ông chăm sóc cho các bệnh nhân COVID-19.
Tài liệu tham khảo:
[1] COVID-19 in Journal of Thrombosis and Haemostasis, a timely collection of article relating to the Coronavirus outbreak.
[2] “When COVID-19 calls, an ISTH task force answers”, ISTH 2021
[3] Bell, R. et al. (2020) The hematology laboratory’s response to the COVID-19 pandemic: A scoping review. International Journal of Laboratory Hematology. 43(2), pp148-159.
[4] “The right anticoagulation dose in COVID-19? Final answer remains elusive”, tctMD
[5] World Health Organisation Guidance for clinical case management of thrombosis with thrombocytopenia syndrome (TTS) following vaccination to prevent coronavirus disease (COVID-19)
[6] “Emergence of VITT: The role of prompt and intensified worldwide research collaboration”, ISTH 2021
[7] ISTH Global Response to COVID-19
