Năm 2016, các nhà lãnh đạo phòng xét nghiệm từ năm hệ thống y tế lớn ở Hoa Kỳ đã thành lập Project Santa Fe Foundation (PSFF), một tổ chức phi lợi nhuận mang sứ mệnh vạch ra con đường cho tương lai của phòng xét nghiệm lâm sàng. Tầm nhìn của họ là một thế giới trong đó các phòng xét nghiệm mang lại giá trị lớn cho các hệ thống chăm sóc sức khỏe ở mọi nơi bằng cách tận dụng dữ liệu và khả năng độc đáo của họ. Những nỗ lực của họ, được họ gọi chung là Sáng kiến Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 [1], nhằm mục đích biến tầm nhìn này thành hiện thực toàn cầu bằng cách cải thiện kết quả lâm sàng của dân số, quản lý rủi ro dân số và giảm chi phí tổng thể để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Chỉ trong ba năm, PSFF đã xây dựng một Hội đồng quản trị [1] bao gồm các đại diện từ nhiều hệ thống chăm sóc sức khỏe hàng đầu của Hoa Kỳ* và tập hợp một cộng đồng toàn cầu gồm các chuyên gia phòng xét nghiệm có cùng chí hướng chia sẻ tầm nhìn đầy tham vọng của họ. Họ triển khai các dự án thí điểm, xuất bản các bài báo trong các tạp chí khoa học và tổ chức các hội thảo nhấn mạnh nhiều cách khác nhau mà phòng thí nghiệm có thể đóng một vai trò lớn hơn trong hệ thống chăm sóc sức khỏe ở mọi nơi. Họ cũng đã bắt đầu đối thoại với các đơn vị chi trả, nhà cung cấp và các bên liên quan hàng đầu nhằm giới thiệu những tiềm năng có thể đạt được và xây dựng các hợp tác đa bên giúp thúc đẩy tiến bộ theo hướng phòng xét nghiệm. Cộng đồng này bao gồm những người tham gia từ khắp nơi trên thế giới, nhưng hầu hết những nỗ lực chính của họ cho đến nay đã được tập trung vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, tổ chức này nhìn thấy những cơ hội lớn ở châu Á và các châu lục khác. “Phòng xét nghiệm 2.0 không có biên giới”, theo Khosrow Shotorbani, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành của PSFF và là người có tiếng nói hàng đầu trong cộng đồng Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0.
Xây dựng phong trào
Shotorbani, cùng với bốn thành viên ban đầu khác, đã đồng sáng lập PSFF khi ông còn là Giám đốc Điều hành của Tricore Reference Laboratories, phòng xét nghiệm y khoa lớn nhất ở New Mexico. Với hơn ba mươi năm kinh nghiệm trong ngành xét nghiệm, ông nhận thấy mô hình kinh doanh hiện tại không bền vững và rằng các phòng xét nghiệm có thể làm được nhiều hơn là chỉ xử lý mẫu và trả kết quả. Mặc dù vậy, nhiều chuyên gia phòng xét nghiệm vẫn bám lấy các mô hình kinh doanh “giao dịch” truyền thống làm giảm giá trị và thương mại hóa các dịch vụ và chuyên môn phòng xét nghiệm. Shotorbani nhận xét: “Vấn đề lớn nhất của các phòng xét nghiệm lâm sàng là chúng tôi không có chỗ ngồi tại bàn đàm phán. Chúng tôi thường thích ngồi dưới tầng hầm của hệ thống y tế hơn là ngồi tại bàn họp ở các cuộc họp quản lý cấp cao. Đó là một cách nhìn thiển cận, và nó cần phải thay đổi.” PSFF xác định rằng để các phòng xét nghiệm có được chỗ ngồi tại bàn đàm phán, họ cần xây dựng từ Phòng xét nghiệm lâm sàng 1.0 – mô hình truyền thống dựa trên giao dịch mà hầu hết các phòng xét nghiệm vẫn sử dụng cho đến ngày nay – sang Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0, tận dụng dữ liệu phòng xét nghiệm lâm sàng theo chiều dọc, lấy bệnh nhân làm trung tâm, như một chất xúc tác để quản lý sức khỏe dân số trong môi trường chăm sóc sức khỏe dựa trên giá trị. Những ứng dụng tiềm năng của dữ liệu này bao gồm:
-
-
-
- Phân tầng nguy cơ theo từng nhóm dân số dựa trên tỷ lệ hiện mắc của các bệnh lý
- Xác định và thu hẹp khoảng trống trong dịch vụ chăm sóc
- Xác định sớm bệnh nhân có nguy cơ cao
- Hỗ trợ can thiệp có mục tiêu trước khi bệnh nhân phải nhập viện vào khoa cấp cứu hoặc bệnh viện
-
-
Shotorbani cảm thấy rằng các lãnh đạo trong ngành cần phải cộng tác nhiều hơn để hiện thực hóa tiềm năng này. Với vai trò là Chủ tịch sáng lập kiêm Giám đốc Điều hành của PSFF, một trong những sáng kiến đầu tiên của ông là đồng tác giả một cuốn sách trắng [2] trong Academic Pathology, một tạp chí truy cập mở được tài trợ bởi Association of Pathology Chairs, mô tả nhiều cách mà các phòng xét nghiệm có thể thực hiện mô hình “tích hợp” hơn và nỗ lực cải thiện sức khỏe dân số, hỗ trợ y học phòng ngừa và giảm chi phí chăm sóc.
Shotorbani nói “Phòng xét nghiệm 1.0 là về độ chính xác, thời gian trả kết quả, chi phí trên mỗi đơn vị và việc tạo ra kết quả cho bác sĩ. Các phòng xét nghiệm lâm sàng có nhiều cơ hội quan trọng để giúp giải quyết các thách thức của ngành y tế thông qua Phòng xét nghiệm 2.0, vốn tập trung vào tính toán và phân tích sau chẩn đoán—biến dữ liệu thành hành động lâm sàng. Phòng xét nghiệm 2.0 là về kết nối các dữ liệu theo thời gian để tạo ra những hiểu biết có ý nghĩa nhằm cải thiện kết quả điều trị, đồng thời giảm thiểu rủi ro tài chính và do đó đạt được sự liên kết với các mục tiêu chiến lược của hệ thống chăm sóc sức khỏe.”
Ngoài các ấn phẩm đã công bố, vai trò dẫn dắt tư duy và thay đổi tư duy trong ngành, PSFF cũng đặt mục tiêu thực hiện “các dự án trình diễn đa tổ chức” nhằm xây dựng cơ sở bằng chứng cho mô hình chăm sóc, can thiệp, phòng ngừa và tránh chi phí theo mô hình mới này. Điều này bao gồm các nghiên cứu điển hình về việc sử dụng dữ liệu xét nghiệm để giúp dự đoán nhiễm trùng huyết, phát triển các biện pháp can thiệp sớm để phòng ngừa nhiễm trùng huyết, hỗ trợ quản lý cuộc khủng hoảng opioid tại Hoa Kỳ và cải thiện dịch vụ chăm sóc trước sinh. Các nghiên cứu điển hình này và một số nghiên cứu khác đã được trình bày tại hội thảo Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 hàng năm của PSFF năm 2018. Hội thảo tiếp theo sẽ được tổ chức tại Chicago, IL vào ngày 3–5 tháng 11 năm 2019 (đăng ký theo liên kếtnày).
Đưa Phòng xét nghiệm 2.0 đến châu Á
Sau khi đạt được sức ảnh hưởng đáng kể tại Hoa Kỳ, Shotorbani ngày càng hướng sự chú ý của mình sang các khu vực khác, tin rằng Phòng xét nghiệm 2.0 không có biên giới. Ông đặc biệt hào hứng với những cơ hội cho phòng xét nghiệm ở châu Á. Ông Shotorbani cho biết: “Tôi đã chia sẻ tầm nhìn của Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 với đề xuất giá trị và mô hình kinh doanh độc đáo của nó trên toàn thế giới, bao gồm bốn bài thuyết trình ở Nam Á trong 18 tháng qua và tôi có thể nói rằng tốc độ tiếp nhận và thảo luận về Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 đang diễn ra nhanh hơn ở châu Á so với Hoa Kỳ. Điều này một phần là do nhiều quốc gia châu Á đã có hệ thống một đối tượng chi trả với mối quan tâm cao đến việc quản lý chi phí và kết quả điều trị.” Để giúp lan tỏa thông điệp, Shotorbani dự định sẽ thuyết trình tại nhiều sự kiện khác nhau vào cuối năm nay. Các bài giảng này sẽ cung cấp tầm nhìn rộng về phong trào Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 và các hoạt động của PSFF, đồng thời giới thiệu kế hoạch cung cấp một nghiên cứu điển hình chuyên sâu, đưa ra lộ trình hành động cụ thể về cách triển khai mô hình kinh doanh và kế hoạch chiến lược của Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0. Ông Shotorbani cho biết: “Chúng tôi, những người làm xét nghiệm, thường tập trung rất nhiều vào các quy trình vận hành tiêu chuẩn ở cấp độ tác nghiệp vì những lý do rất quan trọng để đảm bảo độ chính xác của kết quả, nhưng chúng tôi vẫn chưa có một sổ tay chiến lược được xây dựng bài bản để xác định giá trị và tác động của chúng tôi ở cấp độ tổ chức và hệ thống chăm sóc sức khỏe. Điều này không chỉ xảy ra ở Hoa Kỳ mà chúng ta phải bước ra khỏi tầng hầm của hệ thống y tế và chia sẻ giá trị có thể đo lường được của chúng ta phù hợp với các động lực của tổ chức ở cấp độ doanh nghiệp trên toàn cầu.” Ba trụ cột chính của sáng kiến Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 cung cấp nền tảng cho công thức đó và bao gồm:
-
-
-
- Lãnh đạo CL2.0: xác định các kỹ năng lãnh đạo và nền tảng kiến thức cần thiết để đáp ứng các mục tiêu của Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0
- Tiêu chuẩn CL2.0: đo lường những yếu tố quan trọng trong hoạt động của Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 và xây dựng một bộ KPI mới có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi phòng xét nghiệm
- Bằng chứng CL2.0: chứng minh cả giá trị kinh tế lẫn giá trị lâm sàng của Phòng xét nghiệm lâm sàng 2.0 thông qua các dự án hợp tác đa tổ chức
-
-
“Công việc của chúng tôi tại PSFF là xây dựng một cuốn sổ tay chiến lược và các chỉ số KPI giúp chúng tôi hoạch định tương lai của ngành, theo dõi tiến trình của chúng tôi trong việc đạt được điều đó, với kết quả cải thiện sức khỏe dân số, giảm chi phí chăm sóc sức khỏe và xác lập giá trị của dịch vụ xét nghiệm lâm sàng trong kỷ nguyên tiếp theo của hệ thống y tế toàn cầu.”
*Các thành viên của hội đồng PSFF bao gồm Geisinger Health System, Henry Ford Health System, Intermountain Healthcare Central Laboratory, The Mayo Clinic, NorthShore University HealthSystem, Northwell Health System, Seattle Children’s Hospital, TriCore Reference Laboratories, University of Vermont Medical Center và Lab 2.0 Strategic Services, LLC.
Tài liệu tham khảo:
[1] Clinical Lab 2.0, A Project Santa Fe Foundation Initiative
[2] Crawford. M.J., et al. 2017. Improving American Healthcare Through “Clinical Lab 2.0”: A Project Santa Fe Report. Academic Pathology. 4, trang 1–8.
